JaguarFan.pl - Artykuły - Tadeusz Jelec - wsp????czesny Leonardo da Vinci

Tadeusz Jelec - wsp????czesny Leonardo da Vinci
11.04.2007 | Autor: JaguarFan.pl | Odsłon: 74859

Czy by�? stylist�? samochodowym to rzecz przyjemna i prosta? Zapraszamy do ciekawego wywiadu z polskim stylist�? wn�?trz Jaguar??w - Tadeuszem Jelcem.

JaguarFan: Czy na wst�?pie m??g??by si�? Pan przedstawi�? naszym czytelnikom?
Tadeusz Jelec: Ch�?tnie. Od 18-tu lat zwi�?zany jestem z firm�? Jaguar gdzie obecnie pracuj�? na stanowisku Principal Designer/Manager. Jestem ??onaty i mam dw??jk�? dzieci. Pochodz�? z Mazur a moim rodzinnym miastem jest Gi??ycko, kt??re staram si�? odwiedza�? tak cz�?sto jak tylko pozwala mi na to czas (niestety tego ostatnio zwykle mi brakuje). Moj�? pasj�? jest projektowanie (nie tylko samochod??w).

JF: Jak wygl�?da??a Pana droga do obecnego stanowiska w firmie Jaguar? Czy planowa?? Pan zosta�? stylist�? wn�?trz samochod??w czy to raczej przypadek?
TJ: By??a ona do??�? d??uga i "kr�?ta". Niestety na pocz�?tku lat osiemdziesi�?tych nie wiele by??o informacji og??lnodost�?pnych na temat og??lny dziedziny projektowania a na pewno jeszcze mniej, je??li chodzi o samochody. Nie mniej jednak wed??ug starego powiedzenia "dla chc�?cego nic trudnego" obra??em t�? drog�? i po wielu perypetiach dotar??em do Royal College of Art w Londynie (w??wczas by??a to jedna z niewielu uczelni na ??wiecie, kt??ra kszta??ci??a projektant??w samochodowych i przy tym najbardziej presti??owa. Jej dyplom jak twierdzono by?? "kluczem do otwierania drzwi studi??w projektowych"). Jednak zanim przekroczy??em progi tej uczelni musia??em posi�???�? podstawow�? wiedz�? z dziedziny og??lnego projektowania, co zrobi??em studiuj�?c na Chelsea School of Art & Design r??wnie?? w Londynie.

Po uko??czeniu studi??w na RCA (rok 1988) zaproponowa?? mi wsp????prac�? Peter Stevens, kt??ry by?? szefem projektowania w firmie Lotus. W tym samym czasie jednak formowa?? wraz z Tom Walkinshaw grup�? projektow�? TWR Design. Z zespo??em tym zwi�?zany by??em przez oko??o p????tora roku i mam stamt�?d wspania??e wspomnienia (przede wszystkim przez projekt Jaguara XJR15, do kt??rego opracowa??em wn�?trze). Drogi moje i Petera rozesz??y si�? w 1989 kiedy ??wczesny dyrektor Studia Projektowego Jaguara Geoff Lawson wezwa?? mnie na rozmow�?, kt??ra zako??czy??a si�? podpisaniem kontraktu z Jaguar Design. Peter za?? zaj�??? si�? projektowaniem MacLaren'a F1.

Marzeniem Ka??dego z projektant??w jest stworzenie czego??, co osi�?gn�???oby stadium produkcyjne a szczeg??lnie takiego produktu, jakim jest Jaguar. W pocz�?tkowej fazie pracy w studio bra??em udzia?? we wszystkich projektach pocz�?wszy od klamek do drzwi czy kluczyk??w poprzez propozycje pe??nowymiarowych modeli XK, XJ czy S-type'a. W 1994 roku pracuj�?c nad jedn�? z propozycji do nadwozia S-type'a postanowi??em jednocze??nie przedstawi�? swoja interpretacje wn�?trza do "flagowej" limuzyny, jak�? by?? XJ8. M??j projekt okaza?? si�? czym?? szczeg??lnym i od tego momentu zacz�???a si�? moja "przygoda" z wn�?trzami Jaguar??w.

Po XJ8 przysz??a kolej na wn�?trza X-type'a i zmiany wewn�?trz S-type'a. Poza tymi projektami by??o jeszcze wiele innych, kt??re niestety nie ujrza??y ??wiat??a dziennego. Pod koniec 2001-ego roku uda??o mi si�? jednak obj�?�? projekt ca??o??ci przer??bki nadwozia S-type'a, kt??ry ukaza?? si�? na drogach w 2,5 roku p????niej.

Tak wi�?c by?? to przypadek a mo??e raczej rozw??j wydarze??. Tak bym to nazwa??.

JF: Zapewne wi�?kszo??�? os??b uwa??a, ??e by�? stylist�? samochodowym to prosta i przyjemna praca. Czy w rzeczywisto??ci jest te?? tak kolorowo?
TJ: "Kolorowo" to jest na pewno. Czy prosto? Tego bym z pewno??ci�? nie powiedzia??. Jako ch??opak zawsze wyobra??a??em sobie prac�? w studio jako nieko??cz�?c�? si�? sesj�? rysownicz�?. Wygl�?da to jednak troch�? inaczej.

Tworzenie konceptu na papierze trwa do??�? kr??tko gdy?? zaledwie oko??o 10% ca??ego projektu. Pracuje nad tym prawie ca??y zesp????. Ka??dy z nas (projektant??w) chce si�? wykaza�? znajomo??ci�? kunsztu rysowniczego. Jest to swoistego rodzaju rywalizacja, w kt??rej uczestnicz�? niemal??e wszyscy bez wzgl�?du na pozycj�? i stanowisko (je??eli tylko czas na to pozwala). W ka??dym razie jest bardzo ciekawie.

JF: Jak wygl�?da Pana dzie?? pracy?
TJ: Jak w ka??dej innej pracy zaczyna si�? od sprawdzania emaili. A p????niej w zale??no??ci od tego, w jakim stadium jest projekt. Spotkania z zespo??em s�? na porz�?dku dziennym. P????niej dyskusje w ro??nych grupach nad rozwi�?zywanymi problemami dotycz�?cymi projektu (cz�?sto nawet bardzo burzliwe). W mi�?dzyczasie sprawdzian modelu (modeli) i spotkanie z g????wnym modelarzem. To zwykle nast�?puje jedno po drugim gdy?? ostatnio pracujemy w trzech mediach, glinie, twardych materia??ach i w formie elektronicznej. P????niej spotkanie z szefem, nast�?pna dyskusja, zn??w praca z modelem. Zwykle dzieje si�? bardzo du??o, tak ??e czasami zapomina si�? o czasie dla siebie i rodziny.

JF: Jak wygl�?da proces projektowania samochodu? Czy przed przyst�?pieniem do produkcji wykonuje si�? model i testuje jego ergonomiczno??�??
TJ: Jest to do??�? skomplikowany proces. Aby wprowadzi�? samoch??d do produkcji pracuj�? nad tym setki ludzi. Projektowanie formy zajmuje oko??o 40% ca??ego projektu. Jak ju?? wcze??niej wspomnia??em zaczyna si�? od szkic??w, p????niej tworzy si�? modele w wersji elektronicznej a te nast�?pnie s�? przetwarzane w pe??nowymiarowe, kt??re wygl�?daj�? zupe??nie jak prawdziwy samoch??d. Tworzy si�? ich zwykle kilka, po to, aby uzyska�? jak najlepszy ko??cowy rezultat. Taki sam proces stosowany jest w stosunku do wn�?trz jak i nadwozi.

P????niej przychodzi moment, w kt??rym wybiera si�? ten najlepszy model i przyst�?puje si�? do fazy tzw. feasibility, kiedy opracowuje si�? kszta??ty i poszczeg??lne elementy zgodnie z wymogami ro??nych grup in??ynieryjnych, produkcyjnych. Jest to szalenie wa??ne gdy?? przer????ne przepisy i wymogi mog�? w bardzo du??ym stopniu wp??yn�?�? na kszta??t samochodu czy te?? jego wn�?trza. Ergonomia wn�?trza jest brana pod uwag�? jeszcze zanim przyst�?pi si�? do fazy modelowania. Jest to bardzo wa??ny i istotny element projektu. Testy ergonomiczne musz�? uwzgl�?dnia�? ka??d�? nawet najmniejsz�? zmian�? w formie. Czasami bywa tak, ??e przesuni�?cie drobnego elementu o 0.5mm ma wp??yw na odczytane wyniki i mo??e by�? niezgodne z wymaganiami np. bezpiecze??stwa. Brzmi to niezwykle, ale niestety taka jest rzeczywisto??�?.

JF: Ile czasu potrzeba na zaprojektowanie wn�?trza samochodu?
TJ: Projekt wn�?trza trwa zwykle od ok. 2.5 do 3-ech lat. W ci�?gu tego czasu ka??dy najdrobniejszy szczeg???? musi by�? dok??adnie dopracowany. Nie ma miejsca na ??aden b??�?d. Pracuje nad tym ca??y zesp???? odpowiedzialny za wn�?trze.

JF: Jak du??a ma Pan swobod�? tworzenia? Czy granic�? stanowi tylko wyobra??nia czy raczej musi Pan si�? trzyma�? okre??lonych wymog??w?
TJ: Zawsze powtarzam, ??e pomi�?dzy artyst�? a projektantem istnieje zasadnicza r????nica, szczeg??lnie je??li chodzi o produkt jakim jest samoch??d. Oczywi??cie istnieje pewnego rodzaju swoboda. Jest ona jednak ograniczona do pierwszego etapu czyli szkic??w, ale i te?? nie zawsze mo??na pu??ci�? wodze ca??kowitej fantazji, gdy?? charakter produktu jaki si�? tworzy musi odpowiada�? danej marce i wymaganiom rynkowym w stosunku do niej .

JF: Nie nudzi Pana czasami ta praca?
TJ: Na nud�? po prostu nie ma czasu. Co to jest nuda? Nie pami�?tam kiedy ostatni raz si�? nudzi??em. Kiedy chc�? odpocz�?�? zajmuj�? si�? inna form�? projektowania gdzie mam kompletn�? swobod�? wyra??ania si�? przez form�?.

JF: Czy w przysz??o??ci Jaguar planuje zaskoczy�? swoich klient??w stylistyk�? swoich samochod??w?
TJ: Prosz�? zajrze�? na witryn�? www.jaguarcxf.com tam na pewno znajdzie Pan odpowied??.

Red. Polecamy r??wnie?? artyku?? pod tytu??em Jaguar przysz??o??ci.

JF: Czy stylista to bardziej artysta czy in??ynier?
TJ: Jest to osoba, kt??ra posiada zas??b wiedzy i umiej�?tno??ci z ro??nych dziedzin takich jak: sztuka, in??ynieria, elektronika, marketing czy ergonomia. Osoba, kt??ra potrafi wyobrazi�? sobie obiekt w formie tr??jwymiarowej i przekszta??ci�? go w form�? u??ytkowa. Taki wsp????czesny Leonardo da Vinci.

JF: Dzi�?kuj�? za rozmow�?.

Galeria zdjęć